केनियातील नकुरू येथील एका पशुखाद्य गिरणीमध्ये होंगयांग HYPM508 रिंग डाय पेलेट मिल आणि काउंटरफ्लो कूलरद्वारे दुग्धजन्य पशुखाद्य उत्पादन स्थिर केले जाते.

पॅरामीटर तपशील
केनिया देश
प्रदेश नकुरू काउंटी, रिफ्ट व्हॅली
ग्राहकाचा प्रकार: मध्यम-स्तरीय व्यावसायिक दुग्धजन्य पशुखाद्य उत्पादक
खाद्याचा प्रकार: दुग्धजन्य केंद्रित गोळ्या (१४-१८% अशुद्ध प्रथिने, ६ मिमी व्यास)
होंगयांग इक्विपमेंट HYPM508 रिंग डाय पेलेट मिल × १ नग; HYSK160 काउंटरफ्लो कूलर × १ नग
पेलेट मिलची क्षमता ८ टन/तास
प्रत्यक्ष सातत्यपूर्ण उत्पादन ७.८–८.२ टन/तास
पेलेट टिकाऊपणा निर्देशांक (PDI) ९६.८% (होल्मेन टेस्टर, ३० सेकंद)
थंड झाल्यावर पेलेटमधील बारीक कणांचे प्रमाण २.०% पेक्षा कमी
कूलर डिस्चार्ज तापमान सभोवतालच्या तापमानापेक्षा ३-५°C जास्त
स्थापना तारीख जानेवारी २०२५

१. पार्श्वभूमी

दक्षिण आफ्रिकेबाहेर, केनिया हा उप-सहारा आफ्रिकेतील सर्वात मोठा दुग्ध उत्पादक देश आहे. केनिया डेअरी बोर्डाने प्रसिद्ध केलेल्या आणि governance.co.ke पोर्टलने संकलित केलेल्या आकडेवारीनुसार, देशाने २०२४ मध्ये अंदाजे ५.७६ अब्ज लिटर दुधाचे उत्पादन केले, जे २०२२ मधील ५.२ अब्ज लिटरपेक्षा जास्त आहे. दुग्ध क्षेत्र राष्ट्रीय जीडीपीमध्ये ३-४% आणि कृषी जीडीपीमध्ये अंदाजे १२% योगदान देते, ज्यामुळे १८ लाखांहून अधिक ग्रामीण कुटुंबांना आधार मिळतो आणि ७ लाखांहून अधिक प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रोजगार उपलब्ध होतो. 'बॉटम-अप इकॉनॉमिक ट्रान्सफॉर्मेशन अजेंडा' (BETA) अंतर्गत, सरकारने दुधाचे उत्पादन दुप्पट करून वार्षिक १० अब्ज लिटर करण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य ठेवले आहे, ज्यामध्ये सुधारित पशुपोषणाला एक प्रमुख आधार म्हणून ओळखले गेले आहे.

नकुरू काउंटी केनियाच्या रिफ्ट व्हॅलीमध्ये वसलेली आहे — जो देशातील सर्वाधिक दुग्ध उत्पादन क्षेत्रांपैकी एक आहे. सप्टेंबर २०२५ मध्ये होणाऱ्या काउंटीच्या उद्घाटनपर 'मिल्क व्हॅल्यू चेन कॉन्फरन्स'च्या आधी 'ऑरगॅनिक फार्म केनिया'ने दिलेल्या अहवालानुसार, केवळ २०२४ मध्येच नकुरूने १३.९ अब्ज केनिया शिलिंग किमतीचे ३१८ दशलक्ष लिटर दुधाचे उत्पादन केले, ज्यामुळे दुग्ध मूल्य साखळीतील ५००,००० हून अधिक लोकांची उपजीविका टिकून राहिली. या प्रदेशात लहान आणि मध्यम-आकाराच्या दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांची दाट वस्ती आहे, जे दुग्धोत्पादनाची कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी स्थानिक पातळीवर तयार केलेल्या मिश्र खाद्यांवर अवलंबून असतात.

वाढत्या मागणीला प्रतिसाद म्हणून केनियाच्या व्यावसायिक पशुखाद्य उत्पादन क्षेत्राचा वेगाने विस्तार झाला आहे. फेब्रुवारी २०२५ मध्ये, डच बहुराष्ट्रीय कंपनी 'डी ह्यूस ॲनिमल न्यूट्रिशन'ने अथी रिव्हर येथे ३ अब्ज केनिया शिलिंग (अंदाजे २३ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्स) खर्चाची एक पशुखाद्य गिरणी सुरू केली, जिची वार्षिक क्षमता २४०,००० मेट्रिक टन आहे आणि ज्यात प्रत्येकी २० टन प्रति तास क्षमतेच्या दोन पेलेट लाईन्स आहेत — हे या क्षेत्राच्या प्रगतीच्या मार्गाचे स्पष्ट संकेत आहे. तथापि, नैरोबी-अथी रिव्हर कॉरिडॉरच्या बाहेर कार्यरत असलेल्या मध्यम-आकाराच्या स्वतंत्र पशुखाद्य उत्पादकांसाठी, आव्हान केवळ क्षमता विस्ताराचे नाही; तर व्यावसायिक दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांची वाढती मागणी असलेली पेलेटची गुणवत्ता, उत्पादनातील सातत्य आणि कार्यान्वयनातील विश्वसनीयता साध्य करण्याचे आहे.

या केस स्टडीमधील ग्राहक ही नकुरू शहराच्या केंद्रापासून सुमारे १५ किलोमीटर अंतरावर स्थित एक कौटुंबिक पशुखाद्य गिरणी कंपनी आहे. २०१२ मध्ये स्थापित, ही कंपनी दरमहा अंदाजे २,५०० मेट्रिक टन मिश्रित पशुखाद्याचे उत्पादन करते, ज्यापैकी सुमारे ६०% गोळ्यांच्या (पेलेट्स) स्वरूपातील दुग्धजन्य पदार्थांचे संकेंद्रित खाद्य (डेअरी कॉन्सन्ट्रेट) असते. उर्वरित उत्पादनामध्ये पोल्ट्री लेअर मॅश आणि पिग ग्रोअर मील यांचा समावेश असतो, जे दोन्ही भरड स्वरूपात विकले जातात. दुग्धजन्य पदार्थांच्या गोळ्यांची उत्पादन श्रेणी (डेअरी पेलेट लाइन) हे कंपनीचे सर्वाधिक नफा मिळवून देणारे उत्पादन आणि तिच्या वाढीचे प्रमुख चालक आहे.

डेअरी कॉन्सन्ट्रेटच्या फॉर्म्युलेशनसाठी लागणारा कच्चा माल १२० किलोमीटरच्या परिघातून मिळवला जातो: किटाले आणि एल्डोरेटमधून मका आणि मक्याचे अंकुर, नाकुरू औद्योगिक क्षेत्रातील प्रक्रिया केंद्रांमधून सोयाबीन पेंड, व्हिक्टोरिया सरोवराच्या खोऱ्यातील जिनिंग कारखान्यांमधून सरकी पेंड, आणि नैरोबी-स्थित पुरवठादारांकडून मिनरल प्रीमिक्स. या लहान पुरवठा साखळीमुळे, आयात केलेल्या खाद्य घटकांवर अवलंबून असलेल्या स्पर्धकांच्या तुलनेत मिलला लँडेड-कॉस्टमध्ये लक्षणीय फायदा मिळतो, परंतु याचा अर्थ असाही होतो की प्रत्येक बॅचमध्ये घटकांमधील आर्द्रतेचे प्रमाण आणि कणांचा आकार मोठ्या प्रमाणात बदलतो — ही एक अशी वस्तुस्थिती आहे जी पेलेट मिलच्या कंडिशनिंग आणि कॉम्प्रेशन क्षमतेवर मोठा ताण निर्माण करते.

२. आव्हान

२०२५ पूर्वी, ग्राहकाची पेलेट लाइन भारतीय बनावटीच्या, प्रत्येकी ६ टन प्रति तास क्षमतेच्या, आयात केलेल्या दोन बेल्ट-ड्रिव्हन रिंग डाय पेलेट मिल्सवर आधारित होती. चार वर्षांच्या कार्यकाळात — ज्या दरम्यान या मिल्सनी मिळून अंदाजे ७५,००० मेट्रिक टन डेअरी कॉन्सन्ट्रेटवर प्रक्रिया केली — तीन सततच्या समस्या निर्माण झाल्या, ज्यामुळे नफा आणि ग्राहकांचा विश्वास कमी होत गेला.

पहिले: थ्रुपुटमधील अस्थिरता आणि कार्यक्षमतेत होणारी क्रमशः घट. सततच्या भाराखाली आणि वाढलेल्या सभोवतालच्या तापमानात बेल्टचा ताण कमी झाल्यामुळे, बेल्ट-चालित ट्रान्समिशन प्रणालीच्या कार्यक्षमतेत क्रमशः घट होत गेली. नाकुरू समुद्रसपाटीपासून अंदाजे १,८५० मीटर उंचीवर वसलेले आहे, जिथे दिवसाचे तापमान नियमितपणे २८-३२°C पर्यंत पोहोचते. या परिस्थितीत, ऑपरेटर्सनी असे कळवले की प्रत्येक बेल्ट बदलण्याच्या चक्रानंतर तीन महिन्यांच्या आत थ्रुपुट नाममात्र ५.५ टन/तास वरून ३.८ टन/तास पर्यंत खाली घसरत होता. दर चार ते पाच महिन्यांनी बेल्ट बदलण्याची आवश्यकता होती, आणि प्रत्येक बदलामुळे उत्पादनात आठ ते दहा तासांचा व्यत्यय येत असे.

दुसरी गोष्ट: अतिरिक्त बारीक कणांची निर्मिती. जुन्या गिरण्या जुन्या पिढीच्या हॉरिझॉन्टल बेल्ट कूलरवर अवलंबून होत्या, ज्याला उत्पादनाच्या उच्च काळात पेलेट्सचे तापमान सभोवतालच्या तापमानापेक्षा २०°C पेक्षा कमी करणे कठीण जात होते. कूलरमधून ५०-५५°C तापमानावर बाहेर पडणाऱ्या पेलेट्स साठवणुकीदरम्यान आणखी थंड झाल्यावर त्यांच्या पृष्ठभागावर सूक्ष्म भेगा पडत होत्या, ज्यामुळे बारीक कण तयार होत होते आणि ते मोठ्या पिशव्यांमध्ये व डिलिव्हरी ट्रक्समध्ये जमा होत होते. ग्राहकाच्या गुणवत्ता नियंत्रण पथकाने केलेल्या प्रयोगशाळेतील अचानक तपासणीत बारीक कणांचे प्रमाण वजनानुसार ६.५% ते ११.२% पर्यंत असल्याचे दिसून आले — जे रिफ्ट व्हॅली प्रदेशातील व्यावसायिक दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांच्या अपेक्षेनुसार ३% च्या कमाल मर्यादेपेक्षा खूप जास्त होते. शेतकऱ्यांनी पुरवलेल्या चाऱ्यामध्ये धूळ दिसत असल्याची तक्रार केली आणि सांगितले की त्यांच्या गायी मुद्दामहून बारीक कण खाण्यास नकार देत होत्या, ज्यामुळे चाऱ्याच्या कुंड्यांमध्ये न खाल्लेला अवशेष शिल्लक राहत होता.

तिसरे: वाढता अनियोजित डाउनटाइम. गिअरबॉक्स बेअरिंग निकामी होणे, रिंग डाय क्लॅम्प बोल्टची झीज आणि कूलर ड्राइव्ह मोटर जास्त गरम होणे या सर्वांमुळे मिळून दरमहा सरासरी ११ अनियोजित थांबे होत होते, जे प्रत्येकी ४५ मिनिटांपासून ते पूर्ण शिफ्टपर्यंत चालत होते. दुग्धोत्पादनाच्या ऐन हंगामात (मार्च-जून, जेव्हा कुरणांची उपलब्धता कमी होते आणि खुराकाची मागणी वाढते), मिलची प्रभावी उत्पादन क्षमता करारानुसारच्या वचनबद्धतेपेक्षा अंदाजे २८% कमी झाली, ज्यामुळे ग्राहकाला पेलेट उत्पादनाचे काम ८० किलोमीटर दूर असलेल्या प्रतिस्पर्धी मिलला उपकंत्राट देण्यास भाग पडले — तेही प्रति किलोग्राम KSh ३.५० च्या अतिरिक्त दराने, ज्यामुळे डेअरी पेलेट लाइनचा जवळजवळ सर्व नफा खर्च झाला.

उपकरण बदलण्यापूर्वीच्या 12 महिन्यांच्या ग्राहकाच्या देखभाल नोंदीमध्ये 127 अनियोजित हस्तक्षेप, 65 ऑपरेटिंग तासांचा बिघाडांमधील सरासरी वेळ (MTBF) आणि पेलेट मिलच्या घसारा झालेल्या पुस्तकी मूल्याच्या 18% इतका वार्षिक देखभाल खर्च नोंदवला गेला.

3. Hongyang च्या उपाय

सप्टेंबर २०२४ मध्ये, तीन उपकरण पुरवठादारांकडून आलेल्या प्रस्तावांचे मूल्यांकन केल्यानंतर — एक युरोपियन, एक भारतीय (विद्यमान कंपनीचे उत्तराधिकारी मॉडेल), आणि होंगयांग फीड मशिनरी (लियांग, चीन) — ग्राहकाने होंगयांगचा प्रस्ताव निवडला. मिलच्या व्यवस्थापकीय संचालकांनी सांगितल्यानुसार, निर्णायक घटक पुढीलप्रमाणे होते: (अ) HYPM508 चे गिअर-चालित डायरेक्ट ट्रान्समिशन, ज्यामुळे बेल्ट घसरण्याची समस्या दूर होते; (ब) एकात्मिक काउंटरफ्लो कूलिंग सिस्टीम, जी युरोपियन प्रस्तावात एक स्वतंत्र ॲड-ऑन म्हणून ४०% अधिक किमतीला उपलब्ध होती; आणि (क) होंगयांगची १४ दिवसांसाठी दोन अभियंत्यांच्या टीमसह ऑन-साइट कमिशनिंग सहाय्य प्रदान करण्याची तयारी.

स्थापित केलेली संरचना खालीलप्रमाणे आहे:

घटक तपशील
पेलेट मिल होंगयांग HYPM508 रिंग डाय पेलेट मिल
मुख्य मोटर १६० किलोवॅट, ४-पोल, आयपी५५, क्लास एफ इन्सुलेशन
ट्रान्समिशन हेलिकल गिअर ड्राइव्ह, डायरेक्ट-कपल्ड, ऑइल-बाथ ल्युब्रिकेशन
रिंग डाय, ५०८ मिमी आतील व्यास, ६.० मिमी × ६५ मिमी प्रभावी छिद्र, स्टेनलेस स्टील (X46Cr13), ५८-६० HRC पर्यंत व्हॅक्यूम-हार्डनिंग केलेले.
कंडिशनर डबल-शाफ्ट डिफरेंशियल कंडिशनर, ३.० मीटर रिटेन्शन लांबी, स्टेनलेस स्टील पॅडल्स
स्टीम सिस्टीम १.० टन/तास बॉयलर (विद्यमान), सुधारित दाब-कमी करणारे स्टेशन आणि मॉड्युलेटिंग व्हॉल्व्ह
कूलर होंगयांग HYSK160 काउंटरफ्लो कूलर
कूलरची क्षमता ८–१० टन/तास (पेलेट मिलच्या उत्पादनानुसार)
सायक्लोन सेपरेटरसह १५ किलोवॅट क्षमतेचा सेंट्रीफ्यूगल फॅन
डिस्चार्ज रोटरी एअर लॉक, व्हेरिएबल-फ्रिक्वेन्सी ड्राइव्ह

ट्रान्समिशन इंजिनिअरिंग: गिअर ड्राइव्हमुळे बेल्टची झीज टाळली जाते. HYPM508 मध्ये हेलिकल गिअर ड्राइव्ह वापरला जातो, जो एका लवचिक कपलिंगद्वारे थेट मुख्य मोटरला जोडलेला असतो आणि रिंग डाय क्विल शाफ्टवर बसवलेला असतो. ही रचना अंदाजे ६.३:१ च्या स्थिर रिडक्शन रेशोवर शक्ती प्रसारित करते, ज्यामुळे डायला ६.५–७.० मी/से चा परिघीय वेग मिळतो — जो १४–१८% क्रूड प्रोटीन आणि १०–१२% क्रूड फायबर असलेल्या डेअरी कॉन्सन्ट्रेट फॉर्म्युलेशन्ससाठी इष्टतम मर्यादेत येतो. बेल्ट-चालित पूर्वीच्या मॉडेल्सच्या विपरीत, यामध्ये तणाव शिथिल होणे, सभोवतालच्या तापमानावर अवलंबून घर्षण गुणांकात बदल होणे किंवा अपघर्षक धुळीचा प्रवेश यांसारख्या गोष्टींना सामोरे जाणारा कोणताही ट्रान्समिशन घटक नाही. गिअर केस सीलबंद आणि ऑइल-बाथ स्नेहनयुक्त असून, नियमित तपासणीसाठी त्यात एक साईट ग्लास आणि चुंबकीय ड्रेन प्लग आहे.

कंडिशनिंग: उच्च-फायबर फॉर्म्युलेशन्ससाठी डबल-शाफ्ट डिफरेंशियल ॲक्शन. केनियामधील डेअरी कॉन्सन्ट्रेट फॉर्म्युलेशन्समध्ये सामान्यतः १५-२५% सरकी पेंड किंवा सूर्यफूल पेंडीचा समावेश असतो, या दोन्हींमुळे स्ट्रक्चरल फायबर मिळतो जो जिलेटिनायझेशनला (gelatinization) प्रतिकार करतो. हाँगयांगचे डबल-शाफ्ट डिफरेंशियल कंडिशनर ८२-८८ °C तापमानावर ४५-६० सेकंदांचा रिटेन्शन टाइम (retention time) राखून ही समस्या सोडवते, ज्यामुळे मक्यातील स्टार्चच्या भागाला (फॉर्म्युलेशनच्या अंदाजे ३०-३५%) नैसर्गिक बाइंडर म्हणून काम करण्यासाठी पुरेसे जिलेटिनायझेशन साधता येते. डिफरेंशियल पॅडलची रचना — ज्यामध्ये आतील आणि बाहेरील शाफ्ट वेगवेगळ्या गतीने फिरतात — फायबरयुक्त, कमी-ओलावा असलेल्या पेंडींवर प्रक्रिया करताना सिंगल-शाफ्ट कंडिशनर्समध्ये दिसणारे ब्रिजिंग आणि शॉर्ट-सर्किटिंग टाळते.

काउंटरफ्लो कूलिंग: टप्प्याटप्प्याने होणारा हवेचा संपर्क थर्मल शॉक टाळतो. HYSK160 काउंटरफ्लो कूलर सभोवतालची हवा खाली उतरणाऱ्या प्रॉडक्ट कॉलममधून वरच्या दिशेने पाठवतो, ज्यामुळे तापमानाचा एक ग्रेडियंट तयार होतो. यामध्ये सर्वात उष्ण पेलेट्स (पेलेट मिलमधून ७५-८५°C तापमानावर बाहेर पडणारे) सर्वात उष्ण हवेच्या संपर्कात येतात, तर डिस्चार्ज गेटजवळील सर्वात थंड पेलेट्स ताज्या सभोवतालच्या हवेच्या संपर्कात येतात. हे टप्प्याटप्प्याने होणारे तापमान संक्रमण, हॉरिझॉन्टल किंवा व्हर्टिकल क्रॉस-फ्लो कूलर्समध्ये उष्ण पेलेट्स थंड सभोवतालच्या हवेच्या संपर्कात आल्यावर पृष्ठभागावर पडणाऱ्या सूक्ष्म भेगा टाळते. डिस्चार्ज रोटरी एअरलॉकवरील व्हेरिएबल-फ्रिक्वेन्सी ड्राइव्ह, पेलेट मिलच्या बदलत्या आउटपुट दरांशी जुळवून घेण्यासाठी प्रॉडक्ट रेसिडेन्स टाइम नियंत्रित करतो, ज्यामुळे कूलर संपूर्ण थ्रुपुट रेंजमध्ये योग्य बेड डेप्थवर कार्यरत राहील याची खात्री होते.

अपघर्षक फॉर्म्युलेशनसाठी रिंग डायची धातुरचना. केनियातील सरकीच्या पेंडीमध्ये, मूळ जिनिंग कारखान्यानुसार, अवशिष्ट लिंटर फायबर आणि मातीच्या कणांचे अल्प प्रमाण असते, जे डायच्या भिंतीच्या घर्षणास कारणीभूत ठरतात. होंगयांगने ६.० मिमी डाय होलसाठी १:६.५ च्या प्रभावी कॉम्प्रेशन रेशोसह व्हॅक्यूम-हार्डन्ड X46Cr13 स्टेनलेस स्टील रिंग डाय निर्दिष्ट केला. हा मटेरियल ग्रेड ५८-६० HRC पृष्ठभागीय कठीणता प्राप्त करतो, तसेच होलच्या इनलेटवर होणारे सूक्ष्म-चिपिंग रोखण्यासाठी पुरेशी कणखरता टिकवून ठेवतो — हा एक असा दोष होता जो पूर्वीच्या डायमध्ये दिसून आला होता, ज्यांना ६२-६४ HRC च्या ठिसूळ पातळीपर्यंत थ्रू-हार्डन्ड केले होते.

४. निकाल

होंगयांग लाइन जानेवारी २०२५ मध्ये कार्यान्वित करण्यात आली. ग्राहकाच्या गुणवत्ता नियंत्रण टीमने, जुन्या लाइनच्या कार्यान्वयनाच्या शेवटच्या सहा महिन्यांतील आधारभूत माहितीच्या आधारे प्रमुख निर्देशकांचे मोजमाप करत, एक संरचित ९०-दिवसांचा कार्यप्रदर्शन देखरेख कार्यक्रम राबवला. त्याचे परिणाम खाली सारांशित केले आहेत.

कार्यप्रदर्शन निर्देशक लेगसी लाइन (जुलै–डिसेंबर २०२४) होंगयांग लाइन (फेब्रुवारी–एप्रिल २०२५) सुधारणा
सातत्यपूर्ण थ्रुपुट ३.८–५.५ टन/तास ७.८–८.२ टन/तास किमान मर्यादेवर +४९%
पेलेट टिकाऊपणा निर्देशांक (PDI) सरासरी ८७.२% सरासरी ९६.८% +९.६ टक्के गुण
सूक्ष्म कणांचे प्रमाण (थंड झाल्यावर) ६.५–११.२% १.२–२.०% –८२%
कूलर डिस्चार्ज तापमान सभोवतालच्या तापमानापेक्षा २०-२५°C जास्त, सभोवतालच्या तापमानापेक्षा ३-५°C जास्त -८०%
विशिष्ट ऊर्जा वापर २२.४ kWh/t १८.१ kWh/t –१९.२%
अनियोजित थांबे प्रति महिना सरासरी १०.६ सरासरी २.३ –७८%
एमटीबीएफ (कार्यरत तास) ६५ तास ३१२ तास +३८०%
मासिक देखभाल खर्च KSh 187,000 KSh 53,000 –72%

दोन निकालांकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.

पेलेट टिकाऊपणा निर्देशांक ९६.८%. ३० सेकंदांनंतरचा होल्मेन टेस्टरचा ९६.८% चा निकाल, जागतिक स्तरावर व्यावसायिक दुग्धजन्य खाद्यांमध्ये पेलेटची अखंडता सर्वोच्च चतुर्थांशामध्ये असल्याचे दर्शवतो. सातत्यपूर्ण स्टार्च जिलेटिनायझेशन साधणारे डबल-शाफ्ट कंडिशनर आणि थर्मल मायक्रो-क्रॅकिंगला प्रतिबंध करणारा काउंटरफ्लो कूलर, ही यामागील मुख्य यंत्रणा आहे. ग्राहकाच्या वितरण परिघातील दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी, याचा परिणाम म्हणजे अधिक स्वच्छ खाद्य, कार्यान्वित झाल्यापासूनच्या पाच महिन्यांत अतिरिक्त बारीक कणांमुळे शून्य नाकार, आणि खाद्याच्या टाकीतील अवशेषांमध्ये घट झाल्याचे अनुभवजन्य अहवाल.

ऊर्जेचा वापर १९.२% ने कमी झाला. हा आकडा गियर-चालित ट्रान्समिशन (चांगल्या प्रकारे देखभाल केलेल्या बेल्ट ड्राइव्हच्या तुलनेत अंदाजे ५% आणि झिजलेल्या बेल्टच्या तुलनेत १२% पर्यंत कार्यक्षमतेत वाढ) आणि जुन्या कूलरमधील स्वतंत्र उत्पादन कन्व्हेयर व पुनर्प्रवाह पंखा काढून टाकल्याचा एकत्रित परिणाम दर्शवतो, जे एकत्रितपणे अंदाजे ७.५ किलोवॅट वीज वापरत होते. मिलच्या दरमहा अंदाजे १,५०० टन डेअरी पेलेट्सच्या उत्पादन क्षमतेनुसार, ४.३ किलोवॅट-तास/टन ऊर्जेची बचत म्हणजे वीज खर्चात दरमहा अंदाजे १,३०,००० केनियन शिलिंगची बचत होते — जी एका अतिरिक्त उत्पादन ऑपरेटरच्या पगाराएवढी आहे.

५. ग्राहकांचा अभिप्राय

मे २०२५ मध्ये स्थळभेटीदरम्यान बोलताना, मिलच्या व्यवस्थापकीय संचालकांनी पुढील मूल्यांकन सादर केले:

गिअर-ड्राइव्ह पेलेट मिल आणि काउंटरफ्लो कूलरने आमच्या उत्पादन नियोजनाच्या पद्धतीत आमूलाग्र बदल घडवला आहे. जुन्या पद्धतीनुसार, मी यंत्रांनुसारच वेळापत्रक आखत होतो — देखभालीसाठी वेळ ठरवणे, बेल्ट बदलण्यासाठी बजेट तयार करणे आणि मालाची डिलिव्हरी उशिरा झाल्यास शेतकऱ्यांची माफी मागणे. आता यंत्रे उत्पादन योजनेनुसार चालतात, उलट नाही. आमचे दुग्ध उत्पादक शेतकरी आम्हाला सांगतात की पेलेट्स सुस्थितीत पोहोचतात आणि त्यांच्या गायी ते पिण्याचे हौद पूर्णपणे साफ करतात. हाच अभिप्राय आमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा आहे.

उत्पादन पर्यवेक्षकाने पुढे सांगितले: “काउंटरफ्लो कूलर हा खरा हिरो आहे. जुन्या कूलरमुळे पेलेट्स गरम आणि ओलसर राहत असल्याने, पावसाळ्यात आम्हाला बुरशीच्या तक्रारी येत असत. या वर्षी मार्च ते मे या दीर्घकाळ चाललेल्या पावसात, बुरशीमुळे एकही पेलेट परत आले नाही. ज्या दिवशी सभोवतालचे तापमान ३०°C पर्यंत पोहोचले होते, त्या दिवशीसुद्धा कूलरमधून बाहेर पडणाऱ्या द्रवाचे तापमान कधीही ३०°C च्या वर गेले नाही. हीच सातत्यता आमच्या ग्राहकांच्या लक्षात येते.”

देखभाल पथकाने अहवाल दिला की, कार्यान्वयनाच्या वेळी स्थापित केलेल्या रिंग डायने मे २०२५ अखेरपर्यंत अंदाजे ६,२०० कार्य तास पूर्ण केले होते, आणि डाय होलची झीज ०.१२ मिमी मोजली गेली — जी निर्मात्याने शिफारस केलेल्या ०.२५ मिमीच्या सेवा मर्यादेच्या आत आहे, यावरून या फॉर्म्युलेशनसाठी डायचे अंदाजित आयुष्य १०,००० तासांपेक्षा जास्त असल्याचे सूचित होते.

६. निष्कर्ष

नाकुरू डेअरी फीड मिलचे प्रकरण पूर्व आफ्रिकेतील मध्यम आकाराच्या पशुखाद्य उत्पादकांमध्ये वारंवार दिसून येणाऱ्या एका प्रवृत्तीवर प्रकाश टाकते: बेल्ट-चालित पेलेट मिल्समधून थेट गिअर-चालित रिंग डाय पेलेट मिल्सकडे होणारे संक्रमण, काउंटरफ्लो कूलिंगच्या संयोगाने, उत्पादन स्थिरता, पेलेटची गुणवत्ता आणि परिचालन खर्चाच्या रचनेत एक असा महत्त्वपूर्ण बदल घडवून आणते, जो केवळ टप्प्याटप्प्याने होणाऱ्या सुधारणेच्या पलीकडे जातो.

होंगयांग फीड मशिनरीसाठी, या प्रकल्पाने एका आव्हानात्मक कार्य वातावरणात ऑन-साइट कमिशनिंग समर्थनासह, पेलेट मिल, कंडिशनर आणि कूलर यांसारखे संपूर्ण पेलेटिंग सोल्यूशन एकात्मिक पॅकेज म्हणून देण्याची कंपनीची क्षमता प्रदर्शित केली. १४ दिवसांचा कमिशनिंग कालावधी वेळेत पूर्ण झाला आणि उत्पादनाच्या ११ व्या दिवसापर्यंत लाइनने निर्धारित क्षमतेच्या ९५% क्षमता गाठली.

केनियाच्या पशुखाद्य उद्योगासाठी व्यापकपणे, हे प्रकरण एका धोरणात्मक गरजेवर जोर देते: सरकार वार्षिक १० अब्ज लिटर दूध उत्पादनाचे लक्ष्य गाठण्याचा प्रयत्न करत असताना आणि बहुराष्ट्रीय कंपन्या स्पर्धेची पातळी उंचावत असताना, स्वतंत्र पशुखाद्य गिरणीची स्पर्धा करण्याची क्षमता ही उपकरणांच्या सर्वात कमी खरेदी किमतीवर नव्हे, तर मालकीचा सर्वात कमी एकूण खर्च आणि शेतापर्यंत पोहोचवल्या जाणाऱ्या सर्वोच्च दर्जाच्या पेलेटवर अवलंबून असेल.

माहितीचे स्रोत: governance.co.ke कडील केनियाचे दूध उत्पादन आणि दुग्ध क्षेत्राची आकडेवारी (बीटा डॅशबोर्ड, २०२४). ऑर्गेनिक फार्म केनिया कडील नकुरू काउंटीच्या दूध उत्पादनाची माहिती (नकुरू मिल्क व्हॅल्यू चेन कॉन्फरन्स अहवाल, २०२५). ऑर्गेनिक फार्म केनिया कडील डी ह्यूस केनिया प्लांटचा तपशील (फेब्रुवारी २०२५). happyfeeds.co.ke आणि farmfeeds.org च्या उत्पादन सूचीमधून केनिया डेअरी मीलची पौष्टिक वैशिष्ट्ये. जानेवारी-मे २०२५ या कालावधीतील ग्राहकांच्या देखरेख नोंदींमधून सर्व उपकरणांच्या कार्यक्षमतेची माहिती.