मक्यावर आधारित लेअर फीड पेलेटच्या गुणवत्तेचे इष्टतमीकरण: कोलंबियामधील होंगयांग रिंग डाय पेलेट मिलचा एक अभ्यास

कार्यकारी सारांश

नॅशनल फेडरेशन ऑफ पोल्ट्री प्रोड्युसर्स (FENAVI) नुसार, कोलंबियाच्या कुक्कुटपालन क्षेत्राने २०२५ मध्ये विक्रमी १९.५ अब्ज अंड्यांचे उत्पादन केले, आणि दरडोई वापर प्रति वर्ष ३६६ अंड्यांच्या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचला. त्याच वर्षी देशाच्या पशुखाद्य उद्योगाने १३.२ दशलक्ष टनांचा टप्पा ओलांडला, ज्यामध्ये एकूण उत्पादनात कुक्कुटपालनाचा वाटा ५६.१% होता — अंदाजे ७.४ दशलक्ष टन. जवळजवळ सर्व स्थूल घटक — ९८.९% — अमेरिकेतून आयात केले जातात, ज्यामुळे मका हा ६९.३% सह प्रमुख कच्चा माल बनतो.

या केस स्टडीमध्ये तपासले आहे की, कोलंबियाच्या कुंडिनमार्का-बोयाका कॉरिडॉरमधील अंडी उत्पादकांना सेवा देणारी एक प्रादेशिक लेयर फीड उत्पादक कंपनी, Alimentos NutriAvícola SAS ने, मक्यावर आधारित लेयर फॉर्म्युलेशन्ससाठी अनुकूलित केलेल्या कस्टमाइज्ड कॉम्प्रेशन रेशिओसह Liyang Hongyang Feed Machinery चे रिंग डाय पेलेट मिल तंत्रज्ञान वापरून पेलेटच्या गुणवत्तेच्या सततच्या समस्या कशा सोडवल्या.

कोलंबियातील कुक्कुट खाद्य परिस्थिती

कोलंबियाच्या कुक्कुटपालन क्षेत्राने सातत्यपूर्ण संरचनात्मक वाढ अनुभवली आहे. २०१४ ते २०२५ दरम्यान, चिकनच्या खपात २९% वाढ झाली, तर अंड्यांचा खप दरडोई अंदाजे २४० वरून ३६६ युनिट्सपर्यंत वाढला — ज्यामुळे कोलंबिया जगातील आघाडीच्या अंडी-खपणाऱ्या राष्ट्रांमध्ये गणला गेला आहे. हे क्षेत्र ६५० हून अधिक नगरपालिकांमध्ये कार्यरत आहे आणि अंदाजे २७ ट्रिलियन कोलंबियन पेसोचे वार्षिक आर्थिक मूल्य निर्माण करते.

बोगोटाच्या प्रक्रिया पायाभूत सुविधांच्या केंद्रस्थानी असलेल्या कुंडिनमार्का-बोयाका कॉरिडॉरमध्ये देशातील एकात्मिक कुक्कुटपालन व्यवसायांची सर्वाधिक घनता आहे. या प्रदेशातील खाद्य उत्पादक मोठ्या एकात्मिक कंपन्यांना आणि स्वतंत्र अंडी उत्पादकांना सेवा देतात, ज्यात अंडी देणाऱ्या कोंबड्यांच्या खाद्याचा दैनंदिन उत्पादनात मोठा वाटा असतो. जानेवारी ते जुलै २०२५ पर्यंतच्या फेनावी (FENAVI) आकडेवारीनुसार, अंडी देणाऱ्या कोंबड्यांच्या पिल्लांची संख्या ३२.६ दशलक्षवरून ३४.५ दशलक्षपर्यंत वाढली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत ५.७% वाढ आहे, आणि हे अंडी उपक्षेत्रातील सततच्या विस्ताराचे संकेत देते.

कोलंबियन लेअर फीडची रचना प्रामुख्याने मका-सोयाबीनवर आधारित असते. आहारात मक्याचा वाटा अंदाजे ६०% असतो, तर सोयाबीन पेंडी २०% असते. यासोबतच तांदळाचा कोंडा, कॅल्शियम कार्बोनेट (अंड्याचे कवच तयार होण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे) आणि जीवनसत्त्व-खनिज प्रीमिक्सची जोड दिली जाते. युरोपियन कुक्कुटपालनात सामान्य असलेल्या गव्हावर आधारित आहाराच्या विपरीत, मक्यावर आधारित आहारामध्ये पेलेट बनवताना विशिष्ट आव्हाने येतात. गव्हाच्या तुलनेत मक्यामध्ये ग्लूटेन तयार करणारे प्रथिने कमी असतात, ज्यामुळे कंडिशनिंग आणि कॉम्प्रेशन दरम्यान नैसर्गिक बंधन कमी होते. यामुळे पेलेटची टिकाऊपणा — पेलेट ड्युरेबिलिटी इंडेक्स (PDI) द्वारे मोजला जातो — उपकरणांची काळजीपूर्वक निवड केल्याशिवाय साध्य करणे स्वाभाविकपणे अधिक कठीण होते.

पेलेटच्या गुणवत्तेचे आव्हान

Alimentos NutriAvícola SAS ही कंपनी बोयाका येथील डुइटामाजवळ एक मध्यम क्षमतेची पशुखाद्य गिरणी चालवते, जी अल्टिप्लानो कुंडीबोयासेन्से प्रदेशातील ४० हून अधिक अंडी उत्पादकांच्या नेटवर्कला दरमहा अंदाजे २,८०० टन लेअर फीडचा पुरवठा करते. पूर्वी ही गिरणी लगद्याच्या (मॅश) स्वरूपात लेअर फीडचे उत्पादन करत असे, जे बहुतेक ग्राहक ओपन-हाऊस आणि फ्लोअर-फीडिंग प्रणालींसाठी स्वीकारत असत.

कोलंबियातील अंडी क्षेत्र जसजसे परिपक्व होत गेले — ज्याला अंशतः २०२५ मध्ये अमेरिकेच्या बाजारपेठेत कवचयुक्त अंड्यांच्या निर्यातीला मिळालेल्या मंजुरीने चालना मिळाली — तसतसे मिलच्या अनेक मोठ्या ग्राहकांनी पर्यावरण-नियंत्रित लेअर हाऊसमध्ये स्वयंचलित खाद्य प्रणालींचा वापर सुरू केला. या प्रणालींना कार्यक्षमतेने चालण्यासाठी गोळ्यांच्या स्वरूपातील खाद्याची आवश्यकता असते: लगद्याच्या स्वरूपातील खाद्यामुळे ऑगर सिस्टीममध्ये अडथळा निर्माण होतो, अतिरिक्त धूळ निर्माण होते ज्यामुळे व्हेंटिलेशन फिल्टर बंद होतात, आणि यामुळे निवडक खाद्य खाण्याची सवय लागते, ज्यात पक्षी त्यांना आवडणारे कण निवडून खातात आणि जीवनसत्त्वे व खनिजांचे बारीक कण मागे सोडतात.

मिलच्या सध्याच्या पेलेटिंग लाइनमध्ये, मानक रिंग डाय वैशिष्ट्ये वापरणाऱ्या बेल्ट-चालित पेलेट मिलने मक्यावर आधारित लेयर फॉर्म्युलेशन्सच्या बाबतीत विसंगत परिणाम दिले:

• व्हेरिएबल पीडीआयपेलेटची टिकाऊपणा ८८% ते ९२% च्या दरम्यान कमी-जास्त होत राहिली, जी स्वयंचलित फीडिंग सिस्टीमला विश्वसनीय कार्यासाठी आवश्यक असलेल्या ९४% च्या मर्यादेपेक्षा कमी आहे.
• उच्च दंड सामग्रीथंड केल्यानंतरच्या चाळणी प्रक्रियेत सातत्याने ४-६% बारीक कण मिळत होते, ज्यावर पुन्हा प्रक्रिया करावी लागत होती, त्यामुळे प्रभावी उत्पादन क्षमता कमी होत होती आणि प्रति टन ऊर्जेचा खर्च वाढत होता.
• असमान कडकपणाप्रत्येक बॅचमधील पेलेटच्या कडकपणामधील फरकामुळे ग्राहकांच्या तक्रारी आल्या — काही खेपा स्वीकारार्ह पेलेट अखंडतेसह पोहोचल्या, तर इतर खेपा डुइटामापासून सबाना दे बोगोटा येथील शेतांपर्यंतच्या २-३ तासांच्या ट्रक प्रवासानंतर मोठ्या प्रमाणात फुटलेल्या आढळल्या.
• थ्रुपुट मर्यादाबदलत्या भाराच्या परिस्थितीत बेल्ट-ड्राइव्ह प्रणालीमध्ये घसरण झाली, विशेषतः जेव्हा बॅच-टू-बॅच आर्द्रतेच्या फरकामुळे कंडिशनरमधून जाणाऱ्या मिश्रणाच्या प्रवाहाची वैशिष्ट्ये बदलली.

मासिक उलाढालीच्या अंदाजे ३५% प्रतिनिधित्व करणाऱ्या सहा ग्राहकांनी असे सूचित केले की, जर एका तिमाहीत पेलेटच्या गुणवत्तेत सुधारणा झाली नाही, तर ते पर्यायी पुरवठादारांचा शोध घेतील.

होंगयांगचे रिंग डाय पेलेट मिल सोल्यूशन

मिलच्या व्यवस्थापनाने लियांग होंगयांग फीड मशिनरी कंपनी लिमिटेडची निवड करण्यापूर्वी तीन आंतरराष्ट्रीय उपकरण पुरवठादारांकडून आलेल्या प्रस्तावांचे मूल्यांकन केले. २००६ मध्ये स्थापित, होंगयांग रिंग डाय आणि पेलेट मिल निर्मितीमध्ये विशेषज्ञ आहे, आणि त्यांच्याकडे स्वतःची रिंग डाय उत्पादन सुविधा आहे जी कॉम्प्रेशन रेशो, डाय होल जिओमेट्री आणि मटेरियल स्पेसिफिकेशन्सचे अचूक कस्टमायझेशन करण्यास सक्षम करते.

उपकरण कॉन्फिगरेशन

होंगयांगने HYPM 508 रिंग डाय पेलेट मिलची शिफारस केली, ज्यामध्ये अचूकपणे ग्राइंड केलेल्या हेलिकल गिअर्ससह गिअर-चालित ट्रान्समिशन प्रणाली आहे. गिअर ड्राइव्ह हे एक महत्त्वाचे वेगळेपण होते: सध्याच्या बेल्ट-चालित प्रणालीच्या विपरीत, ते बॅच-टू-बॅच फॉर्म्युलेशनमधील फरकांची पर्वा न करता सातत्यपूर्ण टॉर्क वितरण राखते, ज्यामुळे जास्त आर्द्रता किंवा जास्त चरबी असलेल्या रेसिपी बनवताना होणारी घसरण टाळली जाते.

मक्यावर आधारित लेअर फॉर्म्युलेशन्ससाठी रिंग डाय कस्टमायझेशन

मुख्य तांत्रिक हस्तक्षेप रिंग डायच्या तपशिलावर केंद्रित होता. होंगयांगच्या अभियांत्रिकी संघाने ग्राहकाच्या थरांच्या अचूक रचनेचे — ६०% मका, २०% सोयाबीन पेंड, ८% तांदळाचा कोंडा, ७% कॅल्शियम कार्बोनेट, ५% प्रीमिक्स — विश्लेषण केले आणि गव्हाच्या तुलनेत मक्याचे नैसर्गिक बंधन गुणधर्म कमी असल्याने त्याची भरपाई करण्यासाठी इष्टतम कॉम्प्रेशन रेशोची गणना केली.

संकुचन गुणोत्तर३.० मिमी डायसाठी १:११ आणि ४.० मिमी डायसाठी १:१० हे गुणोत्तर निवडण्यात आले. ही मूल्ये प्रमाणित पोल्ट्री श्रेणीच्या (१:८ ते १:१४) उच्च स्तरावर येतात, ज्यामुळे मक्यावर आधारित मॅशमध्ये योग्य दाब निर्माण होण्यासाठी आवश्यक असलेला अतिरिक्त दाबण्याचा वेळ मिळतो. जाड प्रभावी लांबी हे सुनिश्चित करते की स्टीम कंडिशनिंग दरम्यान (८०-८५°C मॅश तापमानाचे लक्ष्य ठेवून) साधलेले स्टार्चचे जिलेटिनायझेशन, डायमधून बाहेर पडण्यापूर्वी पेलेटच्या संरचनेत बंदिस्त होते.

डाय होल डिझाइनकॉम्प्रेशन चॅनेलमध्ये पदार्थाचा प्रवाह इष्टतम करण्यासाठी, ६०-अंशाच्या प्रवेश कोनासह इनलेट शंकूच्या आकाराची भूमिती निर्दिष्ट करण्यात आली होती. यामुळे प्रति टन विशिष्ट ऊर्जा वापर कमी होतो आणि त्याच वेळी सर्व डाय होल्समध्ये पेलेटची घनता एकसारखी राखली जाते. जर्मनीतून आयात केलेल्या ड्रिल बिट्ससह पूर्ण-स्वयंचलित सीएनसी गन ड्रिलिंग मशीनने अचूक होल भूमिती आणि एकसारखा पृष्ठभाग परिष्करण सुनिश्चित केले — हा एक असा तपशील आहे जो पेलेटची एकसमानता आणि डायच्या झीज होण्याच्या वैशिष्ट्यांवर थेट परिणाम करतो.

पदार्थ आणि कठीणपणाहा रिंग डाय, होंगयांगच्या व्हॅक्यूम हार्डनिंग ट्रीटमेंटद्वारे प्रक्रिया केलेल्या उच्च-क्रोमियम मिश्रधातूच्या स्टीलपासून (20CrMnTi समतुल्य) तयार करण्यात आला होता, ज्यामुळे पृष्ठभागाची कठोरता HRC 60-62 आणि कठोर थराची जाडी 1.2-1.5 मिमी प्राप्त झाली. 7% कॅल्शियम कार्बोनेट (एक मध्यम अपघर्षक घटक) असलेल्या मक्यावर आधारित फॉर्म्युलेशन्ससाठी, हे कठोरतेचे वैशिष्ट्य डायच्या बदलीमधील 5,000-7,000 टन सेवा आयुष्याचे लक्ष्य ठेवते.

ऑन-साइट अंमलबजावणी

होंगयांगने डुइटामा येथील प्रकल्पात एका वरिष्ठ कमिशनिंग अभियंत्याला पाठवले. तीन दिवसांच्या कमिशनिंग प्रक्रियेमध्ये खालील बाबींचा समावेश होता:

1. संदर्भ सामग्रीऐवजी ग्राहकाच्या प्रत्यक्ष थर रचनेचा वापर करून थ्रुपुट कॅलिब्रेशन
2. उष्णता-संवेदनशील जीवनसत्त्वांचे प्रमाण टिकवून ठेवत, इष्टतम जिलेटिनायझेशन तापमान (८२°C) साध्य करण्यासाठी स्टीम कंडिशनिंग पॅरामीटरचे समायोजन करणे.
3. संपूर्ण डाय फेसवर मटेरियलचे एकसमान वितरण साधण्यासाठी रोलर गॅपचे सूक्ष्म समायोजन — डायचे तापमान सातत्यपूर्ण असल्याची खात्री करण्यासाठी थर्मल इमेजिंगद्वारे पडताळणी.
4. पूर्ण उत्पादनाकडे वळण्यापूर्वी पेलेटच्या गुणवत्तेचे मापदंड स्थिर करण्यासाठी ४८ तासांची नियंत्रित प्रारंभिक चाचणी घेण्यात आली.

उत्पादन परिणाम

कार्यान्वयनानंतर ६० दिवसांच्या स्थिरीकरण कालावधीत गोळा केलेल्या माहितीने, पेलेटच्या गुणवत्तेच्या सर्व प्रमुख निर्देशकांमध्ये मोजता येण्याजोगी सुधारणा दर्शविली:

PDI मध्ये ९५-९७% पर्यंत झालेल्या सुधारणेमुळे ग्राहकांच्या असमाधानाचे प्रमुख कारण दूर झाले. स्वयंचलित खाद्य प्रणाली वापरणाऱ्या अंडी उत्पादकांनी ऑगर ब्रिजिंग किंवा निवडक खाद्य देण्याच्या घटना पुन्हा घडल्या नाहीत असे कळवले. बारीक कणांचे प्रमाण ४-६% वरून १.५% पेक्षा कमी झाल्यामुळे पुनर्प्रक्रियेचा खर्च थेट कमी झाला आणि प्रत्येक उत्पादन बॅचमधून मिळणारे प्रभावी उत्पन्न अंदाजे ३% ने वाढले.

अतिरिक्त मोटर क्षमतेशिवाय थ्रुपुटमध्ये अंदाजे ४५% वाढ झाली — प्रति तास ३.८ टनांवरून ५.५ टनांपर्यंत. ही वाढ गियर ड्राइव्हच्या सातत्यपूर्ण टॉर्क वितरणामुळे झाली, ज्यामुळे बेल्ट-चालित प्रणालीला अडथळा आणणारे अधूनमधून होणारे गतीतील घट नाहीसे झाले. तसेच, ऑप्टिमाइझ केलेल्या रिंग डायच्या रचनेमुळे एक्सट्रूजन प्रतिरोध कमी झाला.

ग्राहकांचा अभिप्राय आणि व्यवसायावर होणारा परिणाम

नवीन पेलेटिंग लाईन सुरू झाल्याच्या पहिल्या तिमाहीतच, ज्या सहा ग्राहकांनी पूर्वी पुरवठा सोडून जाण्याची धमकी दिली होती, त्यांनी त्यांचे पुरवठा करार नूतनीकरण केले. शेजारच्या फार्म्सकडून पेलेट्सच्या सुधारित गुणवत्तेबद्दल ऐकल्यानंतर, आणखी दोन अंडी उत्पादकांनी — ज्यापैकी एक सबाना दे बोगोटा येथे १,२०,००० कोंबड्यांचा लेअर फॅसिलिटी चालवतो — पुरवठा करारांसाठी न्युट्रीएव्हिकोलाशी संपर्क साधला.

मिलच्या महाव्यवस्थापकांनी अहवाल दिला की, तीन घटकांमुळे अंदाजे १४ महिन्यांत गुंतवणुकीची पूर्ण परतफेड झाली: ग्राहक गमावण्याचा धोका नाहीसा होणे (ज्यामुळे मासिक उलाढालीच्या ३५% भागाला धोका निर्माण झाला होता), प्रति टन ऊर्जेच्या खर्चात घट (२२ विरुद्ध २८ kWh), आणि कोलंबियाच्या अंडी देणाऱ्या कोंबड्यांच्या उद्योगातील वाढत्या स्वयंचलित-खाद्य विभागाला सेवा देण्याची क्षमता.

निष्कर्ष

कोलंबियाचे अंडी देणाऱ्या कोंबड्यांचे क्षेत्र एका महत्त्वपूर्ण टप्प्यावर आहे. विक्रमी अंडी उत्पादन, निर्यातीसाठी नवीन बाजारपेठांची उपलब्धता आणि हाताने खाद्य देण्याच्या पद्धतींऐवजी स्वयंचलित खाद्य देण्याच्या पद्धतींकडे होणारे संक्रमण, यांमुळे खाद्य उत्पादकांसाठी तांत्रिक आव्हाने वाढत आहेत. पेलेटची गुणवत्ता — जी एकेकाळी दुय्यम बाब होती, कारण तेव्हा बहुतेक ग्राहक मॅश फीड वापरत असत — आता एक स्पर्धात्मक वेगळेपण ठरवणारा घटक बनली आहे.

या प्रकरणावरून हे दिसून येते की, मक्यावर आधारित लेअर फॉर्म्युलेशनसाठी, रिंग डायचे स्पेसिफिकेशन हे केवळ कॅटलॉगमधून निवड करण्याचे काम नसून एक अभियांत्रिकी गणना आहे. सातत्यपूर्ण आणि वाहतुकीसाठी टिकाऊ पेलेट्स मिळवण्यासाठी, कॉम्प्रेशन रेशो, डाय होलची भूमिती आणि मटेरियलची कठीणता हे विशिष्ट फॉर्म्युलेशनशी अचूकपणे जुळवणे आवश्यक आहे. व्यावसायिक पशुखाद्य उत्पादनात अंतर्भूत असलेल्या बदलत्या भाराच्या परिस्थितीत थ्रुपुटची स्थिरता टिकवून ठेवण्यासाठी, बेल्ट-चालित पर्यायांच्या तुलनेत गिअर-चालित ट्रान्समिशन सिस्टीम महत्त्वपूर्ण फायदे देतात.

लियांग होंगयांग फीड मशिनरीच्या, फॉर्म्युलेशन-विशिष्ट पॅरामीटर्सनुसार रिंग डाय सानुकूलित करण्याच्या क्षमतेमुळे — ज्याला सीएनसी अचूकतेसह इन-हाउस उत्पादन आणि व्हॅक्यूम हार्डनिंग ट्रीटमेंटचा आधार आहे — एका मध्यम आकाराच्या कोलंबियन फीड मिलला पेलेटच्या गुणवत्तेला एका उणिवातून एका स्पर्धात्मक फायद्यात रूपांतरित करणे शक्य झाले.