उझबेकिस्तानमध्ये कुक्कुट खाद्यासाठी अचूक दळण: समरकंद येथील एका पशुखाद्य गिरणीत होंगयांगच्या एसएफएसपी हॅमर मिलने कणांची एकसमानता आणि उत्पादन कार्यक्षमता कशी सुधारली

कार्यकारी सारांश

पॅरामीटर	पूर्वी (जुना ग्राइंडर)	नंतर (हाँगयांग एसएफएसपी 112×40)	सुधारणा
सरासरी कण आकार (जीएमडी)	१,१५० μm (विसंगत)	८२० μm (±४५ μm)	लक्ष्यित एकसमानता
विचलन गुणांक (CV)	१८.३%	८.७%	५२% कपात
विशिष्ट ऊर्जा वापर	९.८ किलोवॅट-तास/टन	७.५ किलोवॅट-तास/टन	२३% कपात
स्क्रीन बदलण्याची वारंवारता	दर १८-२२ दिवसांनी	दर १२ दिवसांनी (प्रतिबंधात्मक)	गुणवत्ता-केंद्रित
थ्रुपुट (मका, ३.० मिमी स्क्रीन)	५.२ टन/तास	७.८ टन/तास	५०% वाढ
पेलेट टिकाऊपणा निर्देशांक (PDI)	९१.२%	९५.४%	४.६% वाढ
ब्रॉयलर एफसीआर (४२-दिवस)	१.७२	१.६७	२.९% सुधारणा

उझबेकिस्तानचा कुक्कुटपालन उद्योग वेगाने विस्तारत आहे. ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत, देशातील कुक्कुटपालनाची संख्या अंदाजे ११० दशलक्ष पक्ष्यांपर्यंत पोहोचली आहे, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत ८.७% वाढ आहे. त्याच वेळी, एकूण कुक्कुट मांस उत्पादन अंदाजे ८००,००० टन होते आणि सरकारचे लक्ष्य १ दशलक्ष टन आहे (स्रोत: avinews.com, “Poultry expansion stalls in Uzbekistan,” 2025). देशांतर्गत आत्मनिर्भरतेला गती देण्यासाठी आणि अखेरीस देशाला एक प्रादेशिक निर्यातदार म्हणून स्थापित करण्यासाठी सरकारने भरीव प्रोत्साहन योजना सुरू केल्या आहेत—ज्यामध्ये खाद्याच्या खर्चावर ५०% परतावा आणि कुक्कुटपालन उद्योगांसाठी करमाफीचा समावेश आहे.

उझबेकिस्तानची पशुवैद्यकीय आणि पशुसंवर्धन समिती आणि भारतातील 'एव्ही ब्रॉयलर्स' यांच्यातील ४३ दशलक्ष अमेरिकी डॉलरच्या एका महत्त्वपूर्ण संयुक्त उपक्रमाचा उद्देश मध्य आशियाई बाजारपेठेसाठी दरवर्षी ४० लाख पालक कोंबड्यांचे उत्पादन करणे हा आहे (स्रोत: UzDaily.uz, “उझबेकिस्तानमध्ये नवीन कुक्कुटपालन उत्पादन स्थापित केले जाणार”). १२० दशलक्ष लोकसंख्या असलेल्या मध्य आशियामध्ये अंदाजे १.२ दशलक्ष टन कुक्कुट मांसाची मागणी आहे, ज्यापैकी सुमारे २००,००० टन सध्या युरोपमधून आयात केले जाते. ऐतिहासिकदृष्ट्या शेतीसाठी ओळखला जाणारा समरकंद प्रदेश कुक्कुटपालन गुंतवणुकीचे केंद्र बनला आहे. याच संदर्भात, समरकंद प्रांतातील सुमारे ५,००,००० ब्रॉयलर कोंबड्या असलेल्या सॅमफार्म (ग्राहकाच्या विनंतीनुसार नाव गुप्त ठेवण्यात आले आहे) या मध्यम आकाराच्या पोल्ट्री इंटिग्रेटरला एका गंभीर उत्पादन समस्येचा सामना करावा लागला: खाद्याच्या दळण्याच्या गुणवत्तेतील विसंगतीमुळे पेलेटची गुणवत्ता आणि कोंबड्यांच्या कळपाची कार्यक्षमता या दोन्हींना बाधा येत होती.

सॅमफार्म आपल्या आवारातच एक खाद्य गिरणी चालवते, जी दरमहा अंदाजे १,२०० टन बॉयलर खाद्याचे उत्पादन करते. या गिरणीतील सध्याची हॅमर मिल, जी २०१९ मध्ये स्थानिक पातळीवर मिळवून बसवण्यात आली होती, तिच्यात हळूहळू ऱ्हास होण्याची चिन्हे दिसू लागली होती.

• कणांच्या आकाराचे विसंगत वितरण.ASAE S319.1 चाळणी पद्धती (१४-स्क्रीन स्टॅक, १०-मिनिट शेक) वापरून केलेल्या नियमित प्रयोगशाळा तपासणीत असे दिसून आले की, सर्व बॅचेसमध्ये भूमितीय माध्य व्यास (GMD) ९८० μm ते १,३५० μm दरम्यान बदलत होता. विचलन गुणांक (CV) सरासरी १८.३% होता, जो हाय-लाइन इंटरनॅशनलने शिफारस केलेल्या <१०% या उद्योग मानकापेक्षा खूपच जास्त आहे.
• अतिरिक्त ऊर्जेचा वापर.जुनी ग्राइंडर ३.० मिमीच्या टार्गेट स्क्रीनवर प्रति टन मका दळण्यासाठी ९.८ kWh ऊर्जा वापरत होती, तर आधुनिक डिझाइनमध्ये हे प्रमाण ५.५–८.५ kWh/टन इतके साध्य करता येते.
• स्क्रीन आणि हॅमरची वेळेआधी होणारी झीज.दर १८-२२ दिवसांनी चाळण्या बदलण्याची आवश्यकता होती आणि झिजलेल्या हातोड्यांमुळे मोठ्या आकाराच्या कणांची एक वैशिष्ट्यपूर्ण "शेपटी" तयार होत असे, ज्यामुळे त्यानंतरच्या पेलेटिंगच्या प्रक्रियेत अडथळा येत असे.

सॅमफार्मने २०२६ च्या सुरुवातीला एका प्रादेशिक वितरकामार्फत लियांग होंगयांग फीड मशिनरी कंपनी लिमिटेड (闳阳饲料机械) शी संपर्क साधला. होंगयांगने खालील संरचनेसह एसएफएसपी ११२×४० ड्रॉप-शेप्ड हॅमर मिलचा प्रस्ताव दिला:

दळणातील एकसमानता आणि प्राण्यांची कार्यक्षमता यांच्यातील संबंध सुस्थापित आहे. जाडसर, विसंगत दळणामुळे पाचक एन्झाइमची क्रिया कमी होते, तर अतिरिक्त बारीक कणांमुळे अन्न पचनाचा वेग वाढतो, ज्यामुळे पोषक तत्वांच्या शोषणाचा वेळ कमी होतो. महत्त्वाचे केवळ सरासरी नाही, तर एकसमानता आहे. ८.७% चा CV प्रत्येक पक्ष्याला अपेक्षित, सातत्यपूर्ण पोषण प्रदान करतो. होंगयांगची थेंबाच्या आकाराची चेंबर रचना वर्तुळाकार प्रवाहातील स्तरीकरण मोडून उच्च CV मूल्यांच्या मूळ कारणावर थेट उपाय करते.

निष्कर्ष: पशुखाद्याच्या गुणवत्तेतील एक भागीदार

सॅमफार्मच्या अनुभवावरून हे स्पष्ट होते की, उझबेकिस्तानचा उद्योग जसजसा १० लाख टनांच्या उद्दिष्टाकडे वाटचाल करतो, तसतसा किरकोळ नफाही व्यावसायिक फायद्यात रूपांतरित होतो. होंगयांगचा मूल्य प्रस्ताव केवळ यंत्र पुरवण्यापुरता मर्यादित नव्हता, तर तो गुणवत्ता-केंद्रित दृष्टिकोन प्रदान करणारा होता. मध्य आशियातील पशुखाद्य गिरणी मालकांसाठी, सातत्यपूर्ण, स्पर्धात्मक पशुखाद्य आणि निरोगी, उत्पादनक्षम कळप पुरवण्यासाठी अचूक दळण तंत्रज्ञानाची उपलब्धता अत्यंत महत्त्वाची आहे.